Socialisten kunnen prima overweg met ChristenUnie

De PvdA regeert deze week een jaar met de ChristenUnie. Van de voorspelde zedenmeesterij en benepenheid is weinig uitgekomen.

Door Rob Tielman en Kees Waagmeester, leden Trefpunt PvdA en levensovertuiging in de PvdA.

Het afgelopen jaar moest vooral de PvdA het ontgelden omdat de partij in een coalitie met de ChristenUnie wel verraad moest plegen aan haar vrijheidsgezinde beginselen. Homorechten, vrouwenrechten, seksuele vrijheid, prostitutie, pornografie, abortus, euthanasie: alle geboekte vooruitgang zou verkwanseld worden. Was dit doemdenken terecht?

Vooropgesteld: wij vinden het een normale zaak dat met andere democratische partijen compromissen worden gesloten. De ChristenUnie wilde kennelijk niet als getuigenispartij door het leven blijven gaan en blijkt op voorbeeldige wijze tot compromissen bereid. Binnen de PvdA is het sluiten van compromissen nooit een kwestie geweest. Wie eist dat alle verkiezingsbeloften door alle partijen gestand moeten worden gedaan, helpt de democratie om zeep. Vanzelfsprekend moeten er grenzen worden getrokken waaraan bereikte compromissen getoetst moeten worden. Essentieel is de discussie of de PvdA op eerder genoemde terreinen haar eigen grenzen heeft overschreden. Dat is niet het geval.

Neem homoseksualiteit. Er was veel ophef over de zogenoemde weigerambtenaren die geen huwelijken willen sluiten tussen mensen van hetzelfde geslacht. Juridisch gezien is er op dit punt niets veranderd sinds het kabinet-Kok II dat het huwelijk openstelde en het huidige kabinet. Niemand wordt belet om zo’n huwelijk waar dan ook in Nederland te sluiten. In tegendeel: dit kabinet pakt voor het eerst de toenemende homovijandigheid aan (bijvoorbeeld in het onderwijs) en verantwoordelijk minister Plasterk heeft een homo/lesbische emancipatienota geschreven waarbij vergeleken de Paarse kabinetten verbleken. De ChristenUnie heeft zich duidelijk tegen homodiscriminatie uitgesproken en dat is winst voor iedereen die het verleden kent.

Ook aan de vrouwenrechten wordt niet getornd. Er was veel ophef over de vrouwenemancipatienota van minister Plasterk waarin gewaarschuwd werd voor nadelige kanten van de seksuele vrijheid. Het valt op dat veel critici daarbij een negatief vrijheidsbegrip gebruiken: vrijheid als afwezigheid van dwang en regelgeving. Een dergelijke negatieve vrijheid leidt echter in de praktijk tot de vrijheid van de sterkeren en de onvrijheid van de zwakkeren.

Juist een sociaal-democratische partij maakt zich sterk voor positieve vrijheid: niet de afwezigheid van regels is bepalend maar de aanwezigheid van zodanige regels dat het zelfbeschikkingsrecht van zwakkeren bevorderd wordt. Het is dus terecht dat de PvdA zich verzet tegen uitingen waarin een vrouwbeeld wordt verspreid waar de ondergeschiktheid van meisjes en vrouwen aan jongens en mannen vanaf druipt. Dat is geen verraad aan de vrijheid maar juist een versterking ervan.

Ditzelfde geldt voor prostitutie, pornografie, abortus en euthanasie: dat zijn geen doelen op zichzelf. Er moet getoetst worden op de vraag of de samenleving binnen de grenzen van het menselijk zelfbeschikkingsrecht blijft. Op geen van deze gebieden is die zelfbeschikking in gevaar, ondanks alle geruis die daarover is ontstaan. Integendeel, de PvdA kan in deze coalitie heel goed vorm geven aan haar beginsel van positieve vrijheid.

Dat neemt niet weg dat de PvdA alert moet blijven. Beleidsdiscussies over het zelfgekozen levenseinde, stamcelonderzoek, genetische manipulatie van gewassen, komen als gevolg van de samenstelling van de coalitie stil te liggen. Maar tot nu toe is de balans van het regeren met de ChristenUnie positief.

Welkom

Naar boven