Lees wat PvdA-kamerlid
Frans Timmermans vindt van
de Europese grondwet:"Het zijn compromissen, maar het zijn stappen
vooruit."
God hoort niet voor politieke karretjes, dus ook niet in de Europese
grondwet
Door Herman Noordegraaf
Christen-democratische en conservatieve Europese leiders en het
Vaticaan hebben hun pogingen om in de Europese grondwet te verwijzen
naar de joodse en christelijke traditie en naar 'God' nog niet
opgegeven. Ook premier Balkenende zingt mee in dat koor, niet
gemandateerd door zijn eigen kabinet en tegen de uitdrukkelijke wil van
de Tweede Kamer. Naar de mening van het Trefpunt van Socialisme en
Levensovertuiging moet Europa niet gebaseerd worden op 'God' of de
joodse en christelijke traditie, maar op gemeenschappelijke waarden.
Als belijdend christen vind ik het opnemen van de naam
van God in de Europese grondwet eigenlijk blasfemisch. God behoort niet
voor politieke karretjes te worden gespannen.
Europa moet zich wel baseren op
waarden en wil dat gelukkig ook. In het huidige ontwerp staat in artikel
2 dat de Unie berust op eerbied voor de menselijke waardigheid,
vrijheid, democratie, gelijkheid, de rechtstaat en eerbiediging van de
mensenrechten. ‘Die waarden hebben de lidstaten gemeen in een
samenleving die gekenmerkt wordt door pluralisme, verdraagzaamheid,
rechtvaardigheid, solidariteit, en door het verbod van discriminatie’,
aldus dit artikel.
Naast bovengenoemde waarden zou ook
moeten worden opgenomen: gerechtigheid, duurzaamheid, vrede.
Appčl op burgers
Ik zou ook uitdrukkelijk toegevoegd
willen zien dat beleid en regelgeving van de Unie deze waarden
bevorderen. Bovendien is essentieel dat de Unie een appčl op haar
burgers doet om, ieder vanuit de eigen levensbeschouwelijke achtergrond,
bij te dragen aan verwezenlijking van deze waarden in de Europese
samenleving
Dat is een heel andere benadering
van de levensbeschouwelijke tradities die binnen Europa leven. Alleen al
de pogingen om enkele ervan expliciet te noemen, heeft een uitsluitende
werking in de richting van andere tradities. Ik bepleit het
tegenovergestelde: alle religieuze en levensbeschouwelijke stromingen
zijn nodig om de waarden die wij in Europa gemeenschappelijk hebben, te
handhaven en te versterken. Europeanen die in de christelijke traditie
willen staan, zullen gemakkelijk deze waarden kunnen herkennen als
behorend tot hun erfgoed. Maar zij niet alleen. Geen enkele godsdienst
of levensovertuiging kan de hier benoemde waarden claimen als exclusief
behorend tot haar erfgoed.
Ethische randvoorwaarden
Het benoemen van waarden als de
grondslag voor de Europese Unie is ook nodig om tegenwicht te bieden
tegen het misverstand dat de Unie primair een economische unie is,
waarin economische principes of wetmatigheden het primaat hebben. Dat
misverstand wordt gevoed door de historische ontwikkeling van de Unie en
van de Brusselse regelgeving tot nu toe. Een dergelijke unie moet
fundamenteel worden verworpen.
Ook de PvdA vindt dat. Die partij
nam op 17 maart 2001 in een concept voor een beginselprogramma mede op
initiatief van het Trefpunt van Socialisme en Levensovertuiging de
volgende zinsnede op: ‘Ook op internationaal niveau dient het economisch
proces te worden getoetst aan ethische randvoorwaarden. Het kan niet zo
zijn dat de ethiek wordt bepaald door wat economisch rationeel is of
lijkt. Echte welvaart wordt mede bepaald door bestrijding van armoede,
rust, ruimte, aandacht voor elkaar, natuurwaarden en schoonheid.’
In het huidige ontwerp is
opgenomen dat de Unie niet alleen de status eerbiedigt van ‘kerken,
religieuze verenigingen en gemeenschappen’, maar ook van
‘levensbeschouwelijke en niet-confessionele organisaties’. In het derde
lid van artikel 51 staat nu dat de Unie ‘een open, transparante en
regelmatige dialoog met die kerken en organisaties voert, onder
erkenning van hun identiteit en hun specifieke bijdrage’. Ik ben voor
zo’n regelmatige dialoog mits het inderdaad gaat om dialoog en dit
artikel niet wordt misbruikt om kerken en levensbeschouwelijke
organisaties interveniërende rechten te geven anders dan het recht om
gehoord te worden en advies te kunnen geven. Wij moeten uitkijken dat de
duidelijke scheiding van kerk en staat, ook in Europa, niet in gevaar
komt.
Herman Noordegraaf is voorzitter van de
Vereniging Zingeving.net en van het Trefpunt van Socialisme en Levensovertuiging
van de PvdA
|
