Romantiek als zingever

Door Mariska Heijs, bestuurslid Zingeving.net

Het lijkt alsof onze tijd wordt gekenmerkt door twee werelden. De grote buitenwereld waarin banken de nieuwe macht zijn, Griekenland alsmaar binnen de Europese Unie blijft en de burgers zich niet meer gehoord voelen door politici, die door hen gekozen zijn. Partijbelang viert hoogtij en het land waar de democratie ontstond is een speelbal geworden van de vijfde macht: de banken.

Waar zijn de idealen van de Europese Unie nog op gebaseerd? Bondgenoten forever en liegen zij je vergeven? De sterkste schouders dragen de zwaarste lasten, maar een schouderklopje voor de landen die altijd onder de 3 procent begrotingstekort zitten, kan er niet van af. De ambtenaren waren altijd de vierde macht, maar what about die nieuwe vijfde speler? In Europa lijkt het inmiddels zo dat er maar één macht over is, geen trias politica, maar uni pecunia. We worden geregeerd door de banken. Een bancaire democratie, dat bestaat niet. We kiezen de bankiers niet, maar ze regeren ons wel. We mogen wel oppassen dat we niet ongemerkt een bancaire dictatuur kweken.

De burger lijkt in de huidige bancaire verwikkelingen buitenspel gezet te zijn. Behalve bij het tv-programma het Filosofisch Kwintet. Een leuke opzet, dat ons doet geloven dat de burger een gesprekspartner is van journalisten, politici, filosofen en wetenschappers. De zesde persoon aan tafel, echter onzichtbaar, want zich bevindend in de huiskamer. Is dit wat de burger nodig heeft? Werkt een dergelijke opzet democratiserend of zingevend?

Heeft iemand een paar jaar geleden de Duitse film The Edukators gezien? Een boeiende film over het verliezen van idealen als geld een rol gaat spelen. Een aantal jongeren verveelt zich, maar maakt zich druk over het gebrek aan idealen. Ze besluiten onschuldige inbraken bij rijkelui te plegen waar ze de inboedel overhoop leggen, maar ze stelen niets. Niet veel later gaan ze een stap verder, ze kidnappen een welvaren- de zakenman. Deze man bleek ooit links en idealistisch te zijn geweest. Er ontstaan mooie gesprekken tussen de jon- geren en de oudere man. En even lijkt het erop dat de man weer contact maakt met zijn vroegere dromen. Echter, na zijn vrijlating blijkt anders.

Tja, in deze tijden van zoeken naar nieuwe verbindende elementen en gedeelde waarden in de samenleving, een nieuwe wij-cultuur, zou ik best Wouter Bos eens willen kidnappen. Hoe zat hij nou vroeger in het leven, welke idealen had hij en wat doet veel geld verdienen met een mens. Laat ik hem het voordeel van de twijfel geven, hij zegt vast: ‘niets’.

Dus wat doet dan wel iets met een mens? En daarmee raak ik aan die andere wereld, die van de binnenkant, de wereld van zingeving en de idealen. Veel individuen voelen de behoefte zich nuttig te maken en te voelen. Ze willen betekenis geven aan hun leven. Bezield leven en een authentieke Ik zijn. Ergens voor staan.

De tijdgeest die er aan komt, blijft daarop aanhaken, maar gaat verder. Er komt een reactie op de ruwheid, angst en individualisering van de huidige samenleving. Want alles wordt minder en de overheid biedt minder steun. Wie weet, misschien zijn de tijden van de zelfhulpboeken en psychoanalyses passé. Ze waren zo nodig in de toenemende individualisering. Familie wordt weer een belangrijke factor om op terug te vallen. Accepteer dat familie en vrienden er zijn om je te steunen, het komt terug. De ontkerkelijking hebben we al gehad. Antwoorden worden door veel mensen niet langer in de bijbel of koran gezocht. Mediums van Astro TV brengen ons nu de inzichten in ons leven en we geloven het heilig. Ons hogere spirituele zelf en paranormale gaven worden via de tv aan ons bevestigd. Het wordt gepresenteerd als algemene waarheid en dus werkt het als zingeving. Het is een prima staaltje van ‘voel-je-goed-romantiek’.

De nieuwe tijdgeest zou daarom wel eens over romantiek en een nieuw wij-gevoel kunnen gaan. Het gaat over ‘lekker in je vel zitten’ en dingen doen die dat opwekken. De romantiek komt terug in het leven. Kijk maar naar de nieuwste film van Woody Allen, Midnight in Paris. Dagdromen rond middernacht, intuïtief in een oldtimer stapper, je fantasie achterna, tot inzichten komen en weer verder over de brug des levens wandelen.

De burger gaat weer terug naar de basis. We kiezen nuttige activiteiten uit en voelen ons daar goed bij. Er is niets mis met een middag, of dagen achtereen, paddenstoelen zoeken, besjes plukken of boeken lezen. We hoeven niet altijd meer, meer, meer. Maar we vinden het wel belangrijk om bepaalde omgangsvormen te hanteren, we accepteren geen ruwheid en grofheid meer. Politici zouden zich dit moeten realiseren. Stel jezelf de vraag: wat geeft de burger een echt goed gevoel? Doe waarvoor je gekozen bent. Laat die persoon aan tafel niet onzichtbaar zijn, appelleer aan de behoefte tot zingeving en laat Europa niet afstevenen op een bancaire dictatuur.

Wilt u reageren op deze column? Mail naar Secretariaat@zingeving.net.