Banningprijs 2008 - Zeker weten!

Chris van der Meulen wint Banning essay-prijs

De Rotterdamse debatredacteur en programmeur Chris van der Meulen (35) heeft met zijn essay ‘Een zoekende spreker’ de tweejaarlijkse Banningprijs gewonnen, een aanmoedigingsprijs van duizend euro, ingesteld door de Vereniging van Zingeving en Democratie (Zingeving.net).
De Vlaamse tekstschrijver Maarten de Groof, de in de VS docerende Whee Ky Ma en de in Wales docerende Lodewijk van Oord ontvingen de nominatieprijs van 250 euro.

Het thema van de Banningprijs 2008 was ‘Zeker weten! Durf te denken tegen alle gezag in’. De vier genomineerden essays ‘waren in de kern pleidooien voor onzekerheid als kernwaarde van de publieke democratie’, aldus juryvoorzitter Dick Pels die de eerste Banningprijs won in 1989.

Het essay van Van der Meulen zal worden gepubliceerd in S&D, het maandblad van de Wiardi Beckman Stichting. De essays van de vier genomineerden en het juryrapport zijn gepubliceerd in een aparte brochure, die ook op deze website is gepubliceerd.

Er waren maar liefst veertig inzendingen. De winnaar werd bekendgemaakt op zaterdag 31 mei in het Woodbrookershuis te Barchem, waar de zustervereniging van Zingeving.net, de Vereniging Woodbrookers Barchem haar honderdjarig bestaan vierde.

Pels vatte het winnende essay alsvolgt samen: ‘Van der Meulen begint met een lofzang op de zoekende spreker die hij ook zelf wil zijn, en die in oprechte twijfel op zoek gaat naar de nuance. Dat is niet de richting die het publieke debat in Nederland tegenwoordig neemt. Minder dan ooit is er sprake van openlijke zelfkritiek: eerder van voortzetting van de oorlog met andere middelen. Nuanceren geldt als teken van zwakte en de schijn van onzekerheid wordt zorgvuldig vermeden. Het neoconservatieve waardenabsolutisme en de cultivering van het eigen gelijk zorgen voor een verruwing van het debat. Politici en opinieleiders zijn bang voor de burger, die ongeduldig is en zogenaamd altijd gelijk heeft. Maar in het debat gaat het niet primair om de overwinning, maar om inzicht in en om de zorgvuldige afweging van morele argumenten. Onzekerheid is daarvoor een onmisbare voorwaarde.’

Drie nominaties voor Banningprijs 2008

Maarten de Groof, Chris van der Meulen en Lodewijk van Oord zijn genomineerd voor de Banningprijs 2008. Er waren veertig inzendingen. Wie de winnaar wordt, zal op 31 mei in het Woodbrookershuis te Barchem bekend worden gemaakt.

Ook de inzending van Whee Ky Ma, die in 2006 de Banningprijs won, eindigde in de topgroep van vier beste essays. Maar omdat de Banningprijs een aanmoedigingsprijs is, heeft de jury besloten hem niet te nomineren voor de hoofdprijs, maar hem wel de nominatieprijs van € 250,- toe te kennen.

De essays van de top vier worden gepubliceerd in een speciale brochure die op 31 mei uitkomt. Daarin is ook het juryrapport opgenomen. De genomineerden ontvangen € 250,- , de winnaar ontvangt € 1.000,- en zijn essay wordt ook gepubliceerd in S&D, het maandblad van de Wiardi Beckmans Stichting, het wetenschappelijk bureau van de PvdA. De inzenders van de beste vier essays zijn uitgenodigd zitting te nemen in het panel dat in aansluiting op de prijsuitreiking in Barchem debatteert over het thema van de Banningprijs 2008 ‘Zeker weten, durf te denken tegen alle gezag in!’

Voorzitter van de jury was de socioloog en publicist Dick Pels, winnaar van de Banningprijs in 1988. Verder zaten in de jury: namens de Vereniging Zingeving.net, initiatiefnemer van de Banningprijs: Richard Esser (winnaar Banningprijs 2004) en Mieke Groen; Marjo Buitelaar en Mare Faber van de Wiardi Beckman Stichting, Frits Groeneveld namens de Vereniging Woodbrookers Barchem en Marleen Barth van de Banning Werkgemeenschap voor de PvdA.

Over de Essaywedstrijd Banningprijs 2008

...Thema: Zeker weten!

‘Durf voor jezelf te denken, tegen alle gezag in’, was het devies van de filosoof Kant. Die geesteshouding keert zich tegen allerlei absolute zekerheden, staat principieel open voor kritiek en botst dus met alle vormen van fundamentalisme.
In alle godsdiensten en levensbeschouwingen, inclusief het seculiere humanisme, treffen we dogmatische en meer vrijzinnige stromingen aan. Overal, onder andere binnen het christendom en de islam, zijn nieuwe persoonlijke vormen van geloof en spiritualiteit in opkomst. Dat past in de Nederlandse traditie en identiteit, die wordt gekenmerkt door kritische zin, openheid en pluralisme.

Dit roept verschillende vragen op. Is onzekerheid een voorwaarde voor het open democratische debat? Of heb je juist zekerheden nodig (bijvoorbeeld die van een heilig boek zoals bijbel of koran) om politiek te kunnen handelen? Is jouw levensovertuiging alleen maar een persoonlijke inspiratiebron of heeft zij ook gevolgen voor jouw mening over de samenleving en de politiek?

.... Opdracht

Schrijf naar aanleiding van het bovenstaande een compact en prikkelend essay. Werk toe naar een uitgesproken standpunt dat je onderbouwt met stevige feiten, deugdelijke argumenten en levendige voorbeelden. Stijl, originaliteit en kwaliteit van de argumentatie wegen mee in de beoordeling van de inzendingen.

.... Prijzen

In april 2008 worden vier essays genomineerd voor de prijs die op zaterdag 31 mei op een bijeenkomst in het Woodbrookershuis in Barchem wordt uitgeroepen.

Er worden mooie prijzen uitgeloofd:

• voor de winnaar: € 1.000 en publicatie van het winnende essay in Socialisme & Democratie, het politiek-wetenschappelijke maandblad van de Wiardi Beckman Stichting (het wetenschappelijk bureau van de PvdA)
• voor de genomineerde niet-prijswinnaars: € 250,-
• voor alle genomineerden: deelname aan het panel in het publiek debat over de thematiek van Banningprijs 2008 in het Woodbrookershuis te Barchem. En: publicatie van het essay in een fraaie speciale bundel met het juryrapport.
• voor alle deelnemers: toezending van de bundeling van de genomineerde essays.

.... Jury

• Marjo Buitelaar
• Mare Faber (Wiardi Beckman Stichting)
• Frits Groeneveld (Woodbrookers Barchem)
• Dick Pels (socioloog en winnaar Banningprijs 1989)
• Albert Jan Kruiter
• Richard Esser (winnaar Banningprijs 2004)
• Mieke Groen (Vereniging voor zingeving en democratie)

.... Deadline en deelname

De deadline voor inzending van essays was 31 december 2007.

Lees meer over de Banningprijs.