Banningprijs 2008: Zeker weten!
‘Durf voor jezelf te denken, tegen alle gezag in’, was het devies van
de filosoof Kant. Die geesteshouding keert zich tegen allerlei absolute
zekerheden, staat principieel open voor kritiek en botst dus met alle
vormen van fundamentalisme.
In alle godsdiensten en levensbeschouwingen, inclusief het seculiere
humanisme, treffen we dogmatische en meer vrijzinnige stromingen aan.
Overal, onder andere binnen het christendom en de islam, zijn nieuwe
persoonlijke vormen van geloof en spiritualiteit in opkomst. Dat past in
de Nederlandse traditie en identiteit, die wordt gekenmerkt door
kritische zin, openheid en pluralisme. Dit roept verschillende vragen
op. Is onzekerheid een voorwaarde voor het open democratische debat? Of
heb je juist zekerheden nodig (bijvoorbeeld die van een heilig boek
zoals bijbel of koran) om politiek te kunnen handelen? Is jouw
levensovertuiging alleen maar een persoonlijke inspiratiebron of heeft
zij ook gevolgen voor jouw mening over de samenleving en de politiek?
De Rotterdamse debatredacteur en programmeur Chris van der Meulen
(35) heeft met zijn essay ‘Een zoekende spreker’ de tweejaarlijkse
Banningprijs gewonnen, een aanmoedigingsprijs van duizend euro,
ingesteld door de Vereniging van Zingeving en Democratie (Zingeving.net).
Over de Banningprijs
De Banningprijs, de schrijfprijs tegen de vercommercialisering van de
samenleving, wordt eens in de twee jaar uitgereikt. Heeft u vragen? Neem
contact op via
Eerdere winnaars van de Banningprijs
- 1989.... Dick Pels met Willem Banning: voor en tegen
- 1991.... Ido de Haan met De metafoor van het burgerschap
- 1993.... Pieter Hilhorst met De natie: een organisatie met
universele doelen of een anti-liberale gemeenschap?
- 2004.... Richard Esser met Henri Thoreau en de consumptiedwang
- 2006.... Whee Ky Ma met Het
voordeel van de twijfel
- 2008.... Chris van der Meulen met Een zoekende spreker
Op vrijdagmiddag 12 mei 2006 is in De Rode Hoed in Amsterdam aan
Whee Ky Ma de Banningprijs 2006 uitgereikt vanwege zijn essay "Het
voordeel van de twijfel".
'Henri Thoreau en de consumptiedwang' heet het essay van
Richard Esser, die de Banningprijs 2004 won. U vindt hier een korte
samenvatting en een verslag van de bijeenkomst rond de
prijsuitreiking.
Wie was Banning?
Willem Banning (1888-1971), de ‘rode dominee’, was de grondlegger van het religieus geïnspireerde socialisme in Nederland, en mede-oprichter van de PvdA in 1946. Als haar belangrijkste ideoloog gedurende de jaren veertig en vijftig van de vorige eeuw, drukte Banning zijn stempel op de beginselprogramma’s van 1947 en 1959. Vanaf 1939 was hij lange tijd redacteur van het PvdA-denkblad Socialisme & Democratie.
Hij bepleitte een niet-materialistisch, humanistisch, vrijzinnig en democratisch socialisme dat een sterke nadruk legt op de cultuur en op bindende normen zoals rechtvaardigheid, gemeenschap, verantwoordelijkheid en solidariteit. Individu en gemeenschap waren voor Banning onverbrekelijk met elkaar verbonden. Het ‘personalisme’ of personalistisch socialisme dat hij in navolging van Franse sociaal-christelijke denkers omarmde, stond voor de vrije ontplooiing van individuen in solidaire gemeenschappen. Dit personalisme stond volgens Banning haaks op het economisch liberalisme en het ‘anarchistische’ individualisme. In ons individualistische en ontzuilde tijdperk zijn Bannings morele appèl, zijn nadruk op cultuur en zijn oproep tot gemeenschapszin meer dan ooit relevant.
(Lees een verdere levensschets van Banning op
de geschiedenispagina van
Zingeving.net.)
|
